Vliegen en ander ongedierte


Vliegen, dazen, horzels, muggen, noem maar op. Allemaal ongedierte waar je paard zo lekker lastig van kan worden. Maar wat doe je ertegen? Hieronder eerst een beschrijving van het verschillende ongedierte, verder allerlei middelen die kunnen helpen tegen dit ongedierte, ook de zogenaamde huismiddeltjes.


De vlieg
Vliegen kunnen ziektekiemen overbrengen op mens en dier. Niet alleen de vlieg zelf, maar ook de uitwerpselen en eitjes kunnen ziektekiemen bevatten. Vliegen bevuilen plafonds, muren en andere materialen. Ze bevinden zich vooral op afval, uitwerpselen, kadavers en voedsel en halen daar ook hun eigen voedsel uit.
Maar ze zitten dus ook graag op onze paarden. Vooral rond de ogen, die kunnen hier ontstoken door raken, en dit kan van kwaad tot erger worden.
Als het niet goed behandeld wordt tot blindheid toe.


De daas
Hoewel de meeste vliegen alleen 'vies' zijn, kunnen een paar pijnlijk bijten. De bekendste daarvan zijn de dazen of paardenvliegen. Met name de Regendaas kan zeer pijnlijk bijten. Het vrouwtje heeft, net als veel vrouwtjesmuggen, bloed nodig om eitjes te kunnen maken. Muskieten echter hebben een injectienaaldje dat ze bijna pijnloos door de huid steken. Dat het later toch jeukt, komt door een allergische reactie van het lichaam op de bloedverdunners die muggen in de wond spuiten. Vrouwtjesdazen echter hebben een paar vlijmscherpe kaken. Hiermee snijden ze een klein stukje huid en het daaronder liggende vlees kapot. Het bloed dat dan naar buiten komt zuigen ze op met een zuigtong. De beet voel je goed en als er veel dazen zijn, wordt je er helemaal gek (daas) van. De regendaas bijt vooral vlak voor een regenbui of onweer. In rust vouwen dazen hun vleugeltjes als een dakje boven hun lichaam op. Als ze actief rondlopen, dan worden de vleugels iets gespreid gehouden.







De horzel
De horzel is een bruine vlieg van ongeveer 2cm lang met gestreepte vleugels. De vlieg leeft slechts enkele dagen en heeft maar één levensdoel; ze wil haar honderden eitjes kwijt op de haren van het paard (bij voorkeur op de benen en rond de mond). Horzels kunnen zich in hun korte bestaan niet voeden en ze steken dus niet!
De vrouwtjesvlieg legt haar kleverige eitjes op de haren van het paard. Na 5-10 dagen wordt in het ei een larve gevormd. De larven veroorzaken jeuk, waardoor het paard op die plaatsen gaat bijten en likken. Hierdoor komen de larven in de mondholte, waar ze onder het slijmvlies kruipen en in ongeveer een maand naar de achterkant van de tong trekken. De larven worden dan doorgeslikt om vervolgens gedurende ca. 10 maanden in de maag en/of darmen van het paard te verblijven. De maag kan soms honderden larven bevatten. Vanaf het voorjaar laten de larven het maag/darm slijmvlies los en komen met de mest mee naar buiten. Hier ontwikkelen ze zich in 3 tot 6 weken tot volwassen vlieg. De eerste vliegen zijn er al vanaf mei, maar de meeste komen uit in augustus en september. Tijdens hun verblijf in de maag en/of de darmen nestelen de larven zich in het slijmvlies en voeden zich met slijm. Dit kan zeer nadelige gevolgen hebben voor de werking van de maag en/of darmen en uiteindelijk leiden tot onder andere groeivertraging, koliek, een slechte conditie en een verminderde weerstand.
Door in het najaar (eind oktober) een wormpasta te geven op basis van ivermectine worden alle fasen van de horzellarf gedood, verder is het belangrijk de eitjes van het lichaam van het paard te verwijderen.

De mug
Muggen zijn nachtdieren die vooral in de zomer tegen de schemering in actie komen, overdag rusten ze o.a. in en om gebouwens. De wijfjes zuigen bloed bij mens en dier, om eitjes tot rijpheid te brengen> Vooral op plaatsen waar water langer dan een week blijft staan, kunnen muggen zich ontwikkelen. De larven voeden zich met plantaardig en dierlijk materiaal uit het water.
Muggen kunnen ziekteverwekkers overbrengen en de steken zijn pijnlijk en jeuken erg.
Paarden kunnen vooral last hebben van de Cullicoides-mug. Dit is een mugje wat je met het blote oog niet kan zien, maar het kan vreselijke allergieën veroorzaken. Dit wordt zomereczeem genoemd.



De luis
Luis komt tegenwoordig vaker voor dan vroeger. Ook bij jonge dieren. Wellicht is de toename ook veroorzaakt door het groter worden van het aantal recreatieve en sportpaarden. Het kan ook aan het klimaat liggen. Het is de laatste jaren minder koud dan vroeger. In een mild klimaat gedijt de luis goed. Luis ontstaat overigens niet door nonchalance bij de verzorging. De eigenaren zijn zeer zorgzaam. Luis komt voor bij alle diersoorten. Zelfs bij vissen. Luis is echte parasiet. Luis kan ook infecties overbrengen
Luizen zijn herkenbaar als kleine gele puntjes. Het beste zijn te zien op de overgang van een kaal naar een behaard deel. Als je tegen de haren in strijkt gaan ze bewegen. Soms ook zitten ze vast in de huid, omdat ze bezig zijn bloed op te zuigen. Als je geen of onvoldoende aandacht aan luis schenkt, kan het paard ernstige bloedarmoede oplopen. Luis ziet vooral zijn kans schoon als het dier oud, ziek of zwak is.


Wat doen we ertegen.
Er zijn erg veel verschillende middelen tegen vliegen, muggen, dazen en al het andere ongedierte. Natuurlijke (Neovet Deo, Horse-lotion) en zogenaamde synthetische (Veerust spray) middelen.
Verder zijn er tegenwoordig navulbare bandjes voor aan het halster, of beenbandjes.
Het is even kijken wat je zelf het fijnste vind werken. De meeste spraymiddelen werken niet meer op het moment dat het paard begint te zweten. Dan kan het helpen als je paard knoflook door zijn voer krijgt.
Om vliegen rond de ogen te weren, is een masker het beste. De zogenaamde vliegengordijntjes helpen helaas helemaal niet tegen vliegen, daar gaan ze gewoon onder zitten. Vliegenmaskers kun je kopen, maar ook zelf maken. Om het paard helemaal fijn te beschermen tegen al het ongedierte kun je vliegendekens of pyama's aan doen. Tegenwoordig heb je erg veel keus hierin. Kijk maar eens op de sites van de verschillende dekenmerken. (te vinden onder links of bij dekens)

Vliegen in de stal zijn te bestrijden met sprays, zogenaamde vliegenvangers (van die plakstrips, zakjes e.d.) of een electrische vliegendoder.
Of de ongedierteverdelging laten komen.


Recepten van huismiddeltjes
Doe in een plantenspuit:
1 deel water
1 deel dettol
1 deel azijn
of
5 kleine flesjes citronella-olie (kruidvat)
vul de fles voor 1/3 met azijn (bovenop de olie)
rest aanvullen met water
of
bij de vorige in plaats van het water een halve liter extra sterke thee (van 6 zakjes). Maakt het nog sterker.
of
Half flesje dettol
1 citroentje (flesje sap)
aanvullen met azijn